Diyarbakır Halk Oyunları Kadın Takıları

Baş Takıları

· Şırrık

Yörede çok yaygın olarak kullanılan sadece gümüşten imal edilen üzerinde damla güneş yaprak yılan motifleri bulunan bir takı çeşididir. Takının orta kısmı alnın tam ortasına gelecek şekilde Kofi denilen başlığa tutturulur. Boyuna takılacak şekilde kolye biçiminde olanları da mevcuttur.

· Eyyün

Bir parça kumaş üstüne düzenli bir şekilde altın paralar sıralanır. Yapılan bu takı Kofinin üstüne yani kaşın tam üstüne gelecek şekilde yerleştirilir başın arka kısmında düğüm atılır bazı bölgelerde ekonomik güce göre altın yada gümüş paralar olarak değişebilir.

· Küpe

Kulağa süs olarak takılan ve hala eski canlılığıyla kullanılan bir takı çeşididir. Genelde yöreye özgü küpeler ;

· Kişnişli Küpe

· Habli Küpe

· Fiyonklu Küpe

· Tut Küpe

· Doktor Diş Küpe

· Hızma

Yörenin belli kesimlerinde kullanılan bayanların sağ yada sol burun deliklerine takılan bir takıdır. Genelde altın yada gümüş olup üzerinde mavi boncukta olabilir.

Boyun Takıları

· Hamayli

Yörede “Boylamada” denilen bir süs eşyasıdır. Hamayli bayanlarda kötü rüya karanlıklardan ve nazardan korunmak amaçlı takılır. Genelde yörede bayanların yazın içlerine giydiği “Melankof” ve günlük zamandaki “Fistanın” arasında olup dışardan gözükmez. Diğer takılardan farklı özelliği dini inanışın etkisinde kalarak içinde “Kurandan Ayetler” vardır.

· Kolye

Yörede yaygın olan ve fazlaca çeşidi bulunan bir boyun takısıdır.

· Habli Kolye

· Kişnişli Kolye

· İncili Kolye

· Yapraklı Kolye

· Kozanlı Kolye

· Direkli Kolye

· Badem Yapraklı Kolye

· Beşibirlik

Beş altın lira değerindeki Osmanlı parasıdır. Yörede “Beşibiryerde” adı verilmektedir. En yüksek altın para sayılan takı ip yada kumaş parçası üzerine beş adet takılır ve öylece boyuna asılır.


· Mercan

Mavi ve turuncu renklerden üç sıralı boncuktan olup genç kızların boynuna taktığı

bir takıdır. En temel özelliği tam boynu saracak şekilde olmasıdır. Hamayli (boylama) gibi sarkmaz.

· Süt Muskası

Yörede sütten kesilen bayanların taktığı ince gümüşüstünde ayetler bulunan ve ortasında taş olan bir boyun takısıdır.

· Kordon

aaaalden olup kırsal kesimdeki bayanlarda ucuna kullandığı sandığının anahtarı

şehir merkezinde yaşayan bayanların ise giydikleri elbisenin sol üst köşesindeki cebe koydukları cep saati kordonudur. Yani kırsal kesimdeki bayanlar için anahtar şehir merkezindeki bayanlar için saat kordonu görevini gören bir boyun takısıdır.

· Kehribar

Yörede sarılık hastalığına yakalanan bayanların kullandığı ceviz büyüklüğünde ortasından ip geçen sarı kehribar taşında olan bir boyun takısıdır.

Kol Takıları


· Bilezik

Dönemine göre çeşitli motiflerle süslenen değişik işçiliği olan deri ağaç bakır gümüş altından yapılan eski dönemlerde erkeklerinde kullandığı söylenen ve hala yaygın olarak kullanılan süs takısıdır.

· Hasır Bilezik

· Paralı Bilezik

Bel Takıları


· Gümüş Kemer

Gül menekşe lale yonca yaprağı gibi motifleri bulunan gümüşten imal edilip ve bele takılan bir süs eşyasıdır.

Ayak Takıları

· Halhal

Yörede genç kızların ve çocukların ayaklarına taktıkları pirinç yada gümüşten yapılan hareket ettikçe ses çıkaran bir ayak takısıdır. Halhalın ses çıkarması çocuğa yaklaşan zararlı hayvanları korkutmak içindir.



Yorum Yapın